Vale vleermuis in Meijendel

 

Tijdens de jaarlijks tellingen van in bunkers overwinterende vleermuizen was op 18 januari 2013 het zuidelijke deel van Meijendel aan de beurt. Tot verrassing van de tellers werd in een kleine bunker een vale vleermuis (Myotis myotis) in winterslaap aangetroffen. We hadden het idee hier met een toevalstreffer van doen te hebben. De verrassing was dan ook groot toen op 4 januari jongstleden het dier opnieuw werd aangetroffen door Anton van Meurs, Carolien van de Graaf en ondergetekende.

 

Eerste voor Meijendel

 Vale vleermuis (Myotis myotis), Meijendel, Den Haag, 4 januari 2014

De vondst van deze grote vleermuissoort was verrassend, omdat dit pas het tweede en derde geval voor de provincie Zuid-Holland betreft . Voor Meijendel is het zelfs een nieuwe soort. Het eerste geval voor de provincie stamt uit januari 2001. Dat dier werd aangetroffen in een bunker in Westbroekpark in Den Haag door Rudy van der Kuil en Anne Jifke Haarsma.

 

Zeldzaam

 

 In Nederland komt de vale vleermuis voor in het zuiden van het land, het is de grootste vleermuissoort in Nederland. In een groot deel van Noordwest Europa gaat de soort sterk achteruit, onder andere in Nederland en België (de Lange et al, 1994). In Groot-Brittannië werd de soort vanaf 1990 zelfs als uitgestorven beschouwd, maar sinds 2002 worden weer enkele overwinterende dieren aangetroffen (Dietz et al, 2011). De soort staat ook op de Nederlandse Rode Lijst Zoogdieren aangemerkt als ‘verdwenen uit Nederland’. Helemaal weg zijn ze echter niet. Met name in Zuid-Limburg worden jaarlijks nog kleine aantallen aangetroffen (www.vleermuis.net; www.waarneming.nl). Buiten deze provincie zijn waarnemingen zeldzaam en waarnemingen in het westen van het land zijn zelfs uitzonderlijk. In Noord Holland heeft in de jaren negentig tot twee keer toe een exemplaar overwinterd. In de zomer leeft deze soort vooral in oude beukenbossen waar ze de bodem afspeuren naar grote kevers.

 

Bunkers

 

Bunkers uit de Tweede Wereldoorlog vormen een belangrijke overwinterplaats voor vleermuizen. In Meijendel zijn watervleermuis (Myotis daubentonii) en meervleermuis (Myotis dasycneme) de algemeenste soorten, maar ook enkele andere soorten worden (vrijwel) jaarlijks vastgesteld. Vleermuizen in winterslaap worden sinds de jaren tachtig door vrijwilligers in Meijendel geteld. Sinds 1986 gebeurt dat in het kader van het Netwerk Ecologische Monitoring. Voor meer informatie over het netwerk en de monitoringsmethodiek zie www.netwerkecologischemonitoring.nl.

 

Foto. Vale vleermuis (Myotis myotis), Meijendel, Den Haag, 4 januari 2014

 

Rudy van der Kuil
Stichting Zoogdierenwerkgroep Zuid-Holland
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Literatuur

 

De Lange, R, P. Twisk, A. van Winden & A. van Diepenbeek. Zoogdieren van West-Europa. Stichting Uitgeverij Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging / de Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming, Utrecht.

 

Dietz, C, O. von Helversen & D. Nill. Vertaling en bewerking: P. H. C. Lina. 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noordwest Afrika. De Fontein/Tirion Uitgevers B.V., Utrecht.

 

Kapteyn, K.. Vleermuizen in het landschap. Over hun ecologie, gedrag en verspreiding. Schuyt en Co, 1995. Haarlem.

 

Websites


http://www.vleermuis.net/vleermuissoorten/vale-vleermuis.html
http://www.netwerkecologischemonitoring.nl
http://www.waarneming.nl